Sigarayı Bırakmak

Eğer bu satırları okuyorsan büyük ihtimalle sigara içiyorsun ve sigarayı bırakmayı düşünüyorsun veya sigarayı bıraktın ve tekrar başlamamak için kendine destek arıyorsun. Veya öylesine okuyorsun, neyse ne işte devam edelim.

Bu konuyu iki başlık altında anlatacağım; sigaranın psikolojik bağımlılığı ve sigaranın fiziki bağımlılığı.

Sigaranın Fiziki Bağımlılığı

Sigaranın içinde birçok madde var ama burada ele alacağımız konu Nikotin. Nikotin, vücutta yatıştırıcı etki gösteren bir uyuşturucudur.  

Nikotin, ulaşılması en kolay olan uyuşturucu olduğu için bunun bir uyuşturucu olduğunu kabul etmeyebilirsin ama gerçek bu. İlk önce bununla yüzleş. Yani bir bağımlı olduğunla.

Nikotin beyne ulaştığı zaman dopamin ve serotonin hormonlarının salınımını tetikler ve durduk yere rahatlayıp mutlu olursun. Peki bu iyi bir şey mi sence? Tabi ki de hayır. Beynin var olan ödül-hormon dengesi sekteye uğramış olur.

Nikotin aslında renksiz ve kokusuz bir maddedir. İçtiğin ilk sigarayı hatırla bakalım. Tadı ne kadar kötü gelmişti değil mi? Aslında değişen bir şey yok. Sigaranın tadı hala çok kötü. Sigaradan nikotini çıkarsan bunu fark edeceksin. Sadece beynin kendi kendini kandırıyor.

Sigaranın psikolojik bağımlılığı

Üzerinde en çok durmam gereken konu sigaranın psikolojik bağımlılığı. Çünkü sigarayı bıraktıktan sonra sigaranın fiziki bağımlılığından ziyade sigaranın psikolojik bağımlılığı seni zorlayacak. Çünkü sigarayı bir alışkanlık haline getirdin ve itiraf etmek gerekirse bir alışkanlıktan kurtulmanın kolay olduğunu pek söyleyemem. Ama sen de kolay olmasını beklemeden buna hazır olmalısın.

Yemek yedikten sonra ellerin sigarayı arayacak, otobüs beklerken ellerin ceplerine gidecek ama bunların hepsi geçecek güven bana.

Biraz daha derine inelim mi, sigaraya neden başladın? Arkadaşların yüzünden mi yoksa sigaranın seni daha havalı göstereceğine inandığın için mi? Peki bir maddenin insanı havalı gösterdiği neyle ilişkilidir? Doğru tahmin ettin; reklamlarla. Tütün keşfedilip yaygınlaştığında, sigara firmaları filmlerdeki aktörler ile halkın bilinçaltına sigaranın insanı havalı gösterdiği yanılgısını yerleştirdiler. Sadece bununla kalmadı. Sigara reklamlarında çocuklar, doktorlar ve hatta bebekler bile kullanıldı. Sonuç olarak zehir artık durdurulamayacak bir seviyede yol katetti.

Artık biliyoruz ki sigara kimseyi havalı göstermiyor, aksine dişlerini sarartıyor. Pis kokmana neden oluyor, vücuduna yarar sağlamıyor ve sana kendini iyi hissettirmiyor. Dur bir dakika. Sigaranın sana kendini iyi hissettirdiğini savunduğunu duyar gibiyim hala. Okumaya devam et sana bunun öyle olmadığını kanıtlayacağım.

Hayatta hemen hemen ne düşündüğün, ne hissettiğin hormonlarına bağlıdır. Bu yüzden bunu hormonların üzerinden anlatacağım. Diyelim ki sigara içmeyen bir insanın dopamin seviyesi %90 civarlarında. Bu insanın ismi X olsun. X, sigaraya başlıyor ve sigara içince dopamin seviyesi %100 oluyor ve kendini iyi hissediyor. İyi hissetmekte haklı mı görelim bakalım. X’in son sigarasının üzerinden iki saat geçiyor ve dopamin seviyesi %70’e düşüyor. Neden mi? Bahsettiğim gibi beynin ödül mekanizmasını bozup dopamin reseptörlerini tembelleştirdiği için.

Neyse efendim, X bir sigara daha yakıyor ve dopamin seviyesi hoop tekrardan %90 oluyor ve diyor ki şu zıkkım ne güzel şey.

Şimdi burada sigaradan falan bağımsız bir soru sorayım sana. Yalanlarla mutlu olmak mı, gerçeklerle yüzleşmek mi istersin tüm hayatın boyunca?

Ha Neo? Mavi hap mı kırmızı hap mı?

Seç hadi birini.

Biliyordum kırmızı hapı seçeceğini.

Şimdi olay şöyle ki, X zaten sigara içmese de dopamin seviyesi %90’dı ama sigaraya başlayarak sadece sigara içerken mutlu olmayı seçti. Sence ne kadar mantıklı? İşte tam da bu durumdasın şu an. Kendini kandırıyorsun!

Sigarayı bırakınca eline ne geçecek?

  • Sabahları daha dinç uyanacaksın ve ağzında o kötü tat olmayacak.
  • Paranı kendini zehirlemek için harcamayacaksın.
  • Beyaz dişlere ve temiz bir kokuya sahip olacaksın (tabi duş almayı ihmal etmezsen)
  • Körüklü kamyon motoru gibi sesler çıkarmayacaksın nefes alırken.
  • Daha konsantre bir şekilde uzun saatler herhangi bir şeye odaklanabileceksin.
  • Sigara içmek için kenarlarda köşelerde soğuklarda rahatını bozmayacaksın
  • Yemeklerin, hatta suyun bile tadını daha iyi alacaksın.
  • İş görüşmelerinde bir avantaj sahibi olacaksın.
  • Daha az sağlık sorunu ile karşılaşacaksın.
  • Ceplerinde daha az eşya taşımak zorunda kalacaksın.
  • Ve daha yazmaya üşendiğim bir ton şey. Zaten sigara içmek mantıksız bir şey oturmuş burda bunu kanıtlıyorum sana.

Sigarayı Nasıl Bırakmalısın?

Öncelikle burada söyleyeceğim yöntemlerin bilimsel bir dayanağının olmadığını sana söylemeliyim. Bu yöntemler tamamen kendi uygulayıp başarılı olduğum yöntemler. (aynısını ben kendi evimde de kullanıyorum)

Daha önce başarısız olan sigara bırakma girişimlerimi profesyonel bir yardım almamış olmama bağlıyorum. Eğer imkanın varsa sana en yakın sağlık kuruluşuna gitmelisin. (kamu spotu)

Ben nikotin bandı, nikotin sakızıi nikotin tarağı küreği gibi şeylerin ticari kaygı amacı güdülerek piyasaya sürülen ve hiçbir işe yaramayan maddeler olduğunu düşünüyorum. O yüzden kendi iraden dışında yardımcı madde aramamalısın.

Sigarayı azaltarak bırakmak, günde bir iki taneye düşürmek gibi yöntemler ise seni sigaraya daha çok bağlar. O yüzden ilk olarak sigarayı bırakacağının kararını çok net olarak vermelisin ve birden bomm diye bırakmalısın.

Yoksunluk illa ki yaşayacaksın. Uyuşturucu demiştik hatırla ey kardeşim!

Tamam sakinim. Şimdi yoksunluk belirtilerini yaşarken bir hastalığı yeniyormuş gibi hisset kendini ve balkona çıkıp avazın çıktığı kadar bağır. İyi gelecektir. Ya da amuda kalkmayı falan da deneyebilirsin.

Bir yanıt bırakın